DE TAEL IS GANSCH HET VOLK!

februari 17, 2012

Natuurlijk kan ik als schrijver niet tegen mijn taal zijn, een schilder keert zich toch ook niet tegen zijn verf. Ik ben opgegroeid in een taal die zich nauwelijks fonetisch laat neerschrijven.
In september 1969 belandde ik in een stad vol taalstrijd. Ik wist mij meteen in een linguïstisch no man’s land.
Voor de ene partij was ik “un sale flamand”, voor de ander “een boer”.
Ach, geef die mensen eens ongelijk.
Wij, simpele zielen, jongetjes uit de gemeenten rond de hoofdstad, het kanonnenvoer in de taalstrijd, wij werden onderworpen aan lange sessies van aan het sadisme grenzende mondgymnastiek. Tot uiteindelijk ook wij de klinkers onder de knie kregen. En beschikten over een zeker flux de bouche.
Vandaag worden in de stad 200 talen gesproken.

Natuurlijk lag het niet aan de taal alleen.
Vlegels zoals ik, die moest men werkelijk alles aanleren, tot de eenvoudigste dingen zoals het smeren van een boterham.

Doe ik het goed, zeg ik het goed?
De cultuurtaal was fnuikend als een muilkorf, een dwangbuis. Zeker voor deze Muilheld, olifant in de porceleinwinkel. De discrepantie tussen wat men voelt en wat men zegt… Een Döppler-effect… De nakende schyzofrenie… Alsof wij bij elke situatie de foute ondertiteling waren. …
Een levenslange “taalvervreemding” hield ik eraan over.
En boterhammen eet ik alleen als het echt niet anders kan.

Ik heb nooit veel sympathie kunnen opbrengen voor de promotoren van het A.B.N.
Ja, indertijd was het Nederlands niet alleen Algemeen maar ook nog eens Beschaafd…

Na het dialect, kwam de cultuurtaal, en dan ontwikkelt zich als Belgisch compromis, het tussentaaltje. Taal is iets levendigs. Taal heeft vele registers, de context verandert voortdurend. Taal is lenig, een brandstof niet fossiel van aard, ontwikkelt zich ver van vendelzwaaien en kantklossen. In cyberspace. Op de chat. Op de skype. Skype, de beeltelefonie zoals we die rond de tijd dat ik op de middelbare school aankwam, konden zien in de film 2001: A Space Odyssey.
Misschien valt straks het schrift weg?
Achteraf bekeken constateren we dat het Maya-schrift zich laat lezen als lange rijen mini-beeldschermpjes.

Het meest gelezen boek vandaag is FB.

Taal ondergaat een reeks mutaties, morpht voordurend tot een kluwen van fonetisch weergegeven dialect, gelardeerd met emoticons, afkortingen, morse-berichten, Egyptische hiëroglyfen, body language en Google Translator.

En zie hier als pronkstuk in ons taallaboratorium: de dt-fout als ultiem anachronisme…
Taal neemt voordurend nieuwe vormen aan: Iemand schrijft “Myn pa staat te wagten.: Wachten met “g” i.p.v. met “ch”, en mijn met een Griekse Y. Is dit de spelling Kollewijn zoals die gehanteerd werd door Van Ostaijen en Gust Gils? Het fonetisch weergegeven zoals in de begindagen van AMADA. Lange tijd stond op een muur in de stad te lezen: Boerzwas buite!
Taal breekt wet.

Ook het gesproken woord heeft vele registers. Ik word keer op keer betoverd door het sprookjesachtige van de woorden en het timbre van Kader Abdolah. Ik hou ook van het vuile in klank en woord als ik Louis-Paul Boon hoor. Het heeft de rauwheid van blues. Op een kapotte gitaar. Ontstemd. En ik was, en ben, nog steeds gecharmeerd van het uiterst gesoigneerde Nederlands van Hugo Claus.

Ik gruw van alles wat zweert bij zuiverheid. De zuiver lijn van de ideologie, de religie, het ras, de taal…. Dat laatste is vandaag… De zuivere taal, de klare taal… Het middel waarmee men duizenden jongeren, allochtonen jongeren, uitsluit van serieuze kansen in de maatschappij omdat ze het Nederlands niet zouden hanteren comme-il-faut….

De zuivere lijn kan alleen op mijn sympathie rekenen bij Matisse, en bij een handvol striptekenaars.

Maar ik leef dan ook in een land waar men 540 dagen nodig heeft om een regering te vormen. 500 dagen om te pallaberen over taalperikelen, de rest van de tijd gebruikt men dan om de gemeenschap vlug-vlug de meest onrechtvaardige en onzinnige besparingen ooit, door de strot te rammen…

Ook moet ik hartelijk lachen om de taalkundige eenheid in de Trage Landen bij de Zee. Nederlanders en Vlamingen ondertitelen elkaars televisieprogramma’s. En van de Vlaamse film ‘Loft’ werd speciaal voor de Nederlandse markt een Hollandse re-make gemaakt.

Deze context is het kader waarop ik mijn canvas span…

Enkele maanden geleden bracht ik een nieuw boek uit. Mijn eerste boek in zestien jaar. Ik wou de uitdaging groter maken. Omdat ik weet dat de meeste mensen écht het schijt hebben aan poëzie, koos ik ervoor met een dichtbundel op de proppen te komen.

Het werd een co-productie tussen een Nederlandse en een Vlaamse uitgeverij. En u begrijpt dat ik een tevreden man ben omdat mijn Bovenmoerdijkse vrienden met hun poten van mijn Vlaams gebleven zijn.

De vooroordelen waartegen ik moet opboksen zijn talrijk. De titel moest boekdelen spreken. Het werd volledig opgetrokken uit kapitalen, en zonder verder omringd te zijn door enig leesteken BOKS

De bundel opgebouwd rond metaforen ontleend aan de boks, put uit vele vaatjes, uit vele taalregisters… Sommige van mijn gedichten verdragen geen papier. De bundel heeft ook en vooral tot onderwerp het spanningsveld tussen het gesprokene en het geschrevene.

En omdat een goed verstaander maar een half woord nodig heeft zeg ik, BOKS is de naam, Nonkel BOKS.

2 Reacties to “DE TAEL IS GANSCH HET VOLK!”

  1. semelaar Says:

    ‘goed degedokumenteerde en doorleefde tekst die je bracht, DiDi; de cliop van laibach vind ik minder; ‘vroeger waeren ze beter’ zogezegd. Grtjs DannyVlooy2@zondaGRetailldag


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: