TWAALF POGINGEN TOT HERBETOVERING VAN DE WERELD: EERSTE POGING

mei 7, 2013

Het was zaterdag 20 april 2013. Ik zat in Gent op de tweede editie van The Great Greenwash Circus, het evenement dat zich wat Kafkaiaans omschrijft als de conferentie over valse oplossingen voor de klimaatcrisis…

Eén van de sprekers daagde het publiek uit: als je denkt dat revoluties het resultaat zijn van langzame evoluties ga dan aan de ene kant zitten, ga helemaal aan het andere eind zitten als je denkt dat die het resultaat zijn van momenten waarop individuen, of groepen, aan de noodrem hebben getrokken.

Ik bloosde toen ik merkte dat ik helemaal alleen aan de verste uithoek van de noodremmers was gaan zitten… Tussen twee stoelen zitten, het fenomeen is mij bekend. Het oppositioneel opstandigheidsgedrag in mijn grillige persoonlijkheidsstructuur heeft zich in de loop der jaren dermate ontwikkeld dat ik weinig talent heb voor het innemen van centrumposities… Luttele seconden later zag ik in dat ik eigenlijk op twee stoelen had moeten zitten.

De vraag komt voort uit het denkwerk van Walter Benjamin. Meer bepaald zijn kijk op de ontwikkeling van de geschiedenis. Hij zag zichzelf als marxist, maar had een zeer afwijkende visie. Niet in het minst uit dit zich in zijn opvatting over het verloop van de geschiedenis. Voor orthodoxe marxisten verloopt de geschiedenis doorgaans de ontwikkeling in een rechte lijn, die uiteindelijk leidt tot de ultieme bevrijding van het proletariaat: de klasseloze maatschappij. Deze geschiedenisopvatting draait om een aantal evoluties die geleidelijk uitdraaien op bevrijding.

Daar waar de voorgaande visie eerder optimistisch is, speelt bij Walter Benjamin pessimisme een belangrijke rol. Hij ziet de geschiedenis als een opeenstapeling van catastrofen. Voor Benjamin is het verloop van de geschiedenis als een trein die in razende vaart naar het definitieve einde raast. Om dit te vermijden, aldus Benjamin, is het nodig dat men de loop van de geschiedenis een halt toe roept door aan de noodrem te trekken. Hij ziet revolutie als een breekpunt.
De twee uiterste posities had ik moeten bezetten -tegelijkertijd. Politiek bedrijven kent vele variaties. Ik had op alle plaatsen tussen de uitersten moeten gaan zitten. Een mens kan nooit op twee plaatsen tegelijkertijd aanwezig zijn. Dan gewaagt men van bi-lokaliteit.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: